Poolen tijdlijn

De twee zusjes Flipsje en Antje Poolen hebben hun ouders niet gekend. De meisjes schelen twee jaar in leeftijd en hun moeder Geertje stierf in het kraambed van de jongste. Zij werden liefdevol opgevangen door de familie Hop, het ouderlijk gezin van Geertje Poolen-Hop. Binnen deze familie was er vermoedelijk weinig contact met de familie Poolen want over haar achtergrond wisten de zussen niet veel meer dan dat hun vader Reind Poolen in Hierden geboren was.

Daarom ontstond het idee om een onderzoek te doen naar het geslacht Poolen. Waar komen zij oorspronkelijk vandaan en waarom de naam Poolen?

HIERDEN ca. 1590 -1779.

Jan Jansen Poolen (1779 – 1850) nam in 1812 de achternaam Poolen aan. Hierna volgt een korte samenvattende beschrijving van zijn voorouders, ontleent aan het onderzoek van B.Rugers. De data zijn onvolledig en slechts bedoeld om aan te geven dat het geslacht Poolen inderdaad in Hierden geworteld is. Vanaf 1779 volgt dan een uitgebreide tijdlijn met bronvermeldingen van het geslacht POOLEN in Hierden.

ca. 1590
Geboorte van Beene Wijnen. Zoon van Wijne Wijnen (ca *1560) en Nale Beenen (*1568). Het echtpaar Wijne en Nale zijn gehuwd rond 1590 te Harderwijk. De geboorte en -overlijdensdata van de beide echtelieden zijn niet bekend.

1619-10-29
Huwelijk van Beene Wijnen en Aeltgen (Aaltje) Peters te Harderwijk. Toestemming voor het huwelijk gekregen op 1619-10-03.

1625-06-06
Doop (NH) te Harderwijk van Wijne Beenen. Zoon van Beene Wijnen en Aaltje Peters. Deze Wijne Beenen is drie keer getrouwd geweest: 1e: met Geertje Peters geboren te Hierden en gedoopt (NH) op 1629-05-31 te Harderwijk. dochter van Peter Rhenden en Jannegen Jans. 2e: met Willemtje Jans, geboren te Harderwijk en begraven op 1687-09-20 te Harderwijk. 3e: Lubbertje Eijbers, geboren te Hierden (gem. Harderwijk) De precieze data zijn niet bekend maar alle huwelijken vonden plaats in Harderwijk.

Datum onbekend
Geboorte Peter Wijnen te Hierden. Zoon van Wijne Beenen en Geertje Peters.

1676-04-16
Huwelijk (voor de kerk NH) van Peter Wijnen te Harderwijk met Janneke Gerrits, geboren te Hierden (gem. Harderwijk) en dochter van Gerrit Aaltsen en Bartje Roelofs. Peter is voor de tweede keer getrouwd op 1679-03-16 te Harderwijk (NH) met Weijme Cornelissen, dochter van Cornelis Hendriksen en Fennetje Francken.

Tussen 1676 en 1679
Geboorte van Bart Petersen te Hierden. Zoon van Peter Wijnen en Janneke Gerrits.

1695-03-13
Begraven te Harderwijk van Wijne Beenen echtgenoot van o.a. Geertje Peters.

Ca. 1710
Huwelijk van Bart Petersen met Klaesjen Jans, geboren te Hierden (Gem. Harderwijk), dochter van Jan Hendriks en Weimtje Jacobs.

1714-04-24
Overlijden van Peter Wijnen echtgenoot van o.a. Janneke Gerrits.

1719-09-24
Doop (NH) te Harderwijk van Jan Bartsen. Zoon van Bart Petersen en Klaesjen Jans.

1741-06-12
Begraven van Bart Petersen, zoon van Peter Wijnen en Janneke Gerrits.

1744-05-17
Huwelijk te Harderwijk (NH) van Jan Bartsen en Reijntien Jans. Dochter van Jan Petersen en Reijntje Barents.

1745-04-04
Doop (NH) te Hierden van Jan Jansen. Zoon van Jan Bartsen en Reijntien Jans.

1750-?-?
Registratie van lidmaatschap van de NH kerk te Hierden van Jan Bartsen. Zoon van Bart Petersen en Reijntje Barents, bij predikant Joh. van Bommel.

1767-05-11
Begraven van Jan Bartsen te Harderwijk. Zoon van Bart Petersen en Klaesjen Jans.

1771-04-17
Belijdenis (NH) te Hierden onder predikant Joh. van Bommel door Jan Jansen. Zoon van Jan Bartsen en Reijntien Jans.

1779-03-14
Huwelijk te Hierden (NH) van Jan Jansen en Jacobje Hendrikse.

1779-07-18
Doop te Hierden (NH) van Jan Jansen. Zoon van Jan Jansen en Jacobje Hendriks.

1782-11-04
Overlijden van Jan Jansen. Zoon van Jan Bartsen en Reijntien Jans. Begraven te Harderwijk.

HIERDEN 1779-1850. JAN JANSEN POOLEN.

1809-04-29
Huwelijk van Jan Jansen Poolen met Wijmpje Jans. Wijmpje (gedoopt NH 1779-12-12 te Hierden) is een dochter van Jan Hartgersen en Hendrikje Beerts.

1810-01-28
Geboorte Jan Jansen Poolen jr. Zoon van Jan Jansen Poolen en Wijmpje Jans.

1811-?-?
In het register Civique Harderwijk worden 750 stemgerechtigden personen vermeld. Nr 750: Pool, Jan Jansen paysan (landbouwer).

ca. 1812
In een lijst met huisnummers te Hierden staat vermeld dat Jan Jansen Pool woont op het huisadres nr. 63. Later werd dit “Huis 963”. Het huidige adres is Wijtgraaf 13. Vroeger genoemd “De Kieviet”. Het pand was destijds eigendom van de familie van Westerveld, eigenaren van “De Essenburg”. Jan en zijn echtgenote Wijmpje blijven gedurende hun hele huwelijk hier wonen.
Bron

1812-08-14
Ingebruikstelling burgerlijke stand Harderwijk. Jan Jansen neemt de achternaam “Poolen” aan.
Bron

1812-08-27
Geboorte Hendrikje Poolen. Dochter van Jan Jansen Poolen en Wijmpje Jans.

1815-08-28
Geboorte Jacob Poolen. Zoon van Jan Jansen Poolen en Wijmpje Jans. Deze Jacob wordt maar drie maanden oud. Hij overlijdt op 6 december 1815.

1817-01-05
Bevestiging van Jan Jansen Poolen als diaken in de eerste kerkenraad van Hierden.
Bron

1817-07-24
Geboorte Jacob Poolen. Zoon van Jan Jansen Polen en Wijmpje Jans.

1826-05-29
Jan Jansen Poolen, koopman, wonende te Hierden zegt toe aan Jan van Panhuis, zoon van Berend van Panhuis uit Horst (gemeente Ermelo), een bedrag van tweehonderd vijftig gulden inclusief rente te betalen indien zijn neef, Willem Timmer, een dienstbepalend nummer trekt bij de eerstvolgende loting voor de Nationale Militie. Genoemde Jan van Panhuis belooft om, in dat geval, de dienstplicht voor Willem Timmer te vervullen.
Bron
Transcriptie bron

1831-02-14
Jan Jansen Poolen, koopman wonende te Hierden koopt uit een onverdeelde boedel, Huis nummer 35 “met de daarbij behorende hof en vruchtbomen staande en gelegen in de buurtschap Hierden onder de gemeente Harderwijk voor de som van veertienhonderd en tien guldens — f.1410,00 -“
Bron
Transcriptie bron

1831-09-10
Weimpje Jans (echtgenote van Jan Jansen Poolen), Aaltje Jans (echtgenote van Hartger Willems Timmer) en Beert Jansen, erfgenamen van hun ouders wijlen Jan Hartgersen en Hendrikje Beerts, verdelen de onroerende goederen, welke hen als “eenige nagelaten kinderen en erfgenamen” toekomen.
Transcriptie bron

1832-10-13
De nalatenschap van Jan Jansen en Jacobje Hendriksen wordt verdeelt. Hun kinderen hebben de roerende goederen “in der minne” verdeeld. Nu wordt bij “notaris Johan Daniël Cornelis Carel de Mol, openbaar notaris residerende te Harderwijk”, de verdeling van de onroerende zaken afgehandeld tussen de 3 kinderen van het overleden echtpaar n.l. Jan Jansen Poolen, Willempje Jans, echtgenote van Wouter Jacobsen Woutersen en Jannetje Jans, echtgenote van Aart Brouwer.
Transcriptie bron

1835-03-11
Huwelijk van Hendrikje Poolen met Hendrik Mosterd. Zij krijgen 8 kinderen.

1845-09-14
Huwelijk van Jacob Poolen met Bartje Arendsen. Zij krijgen 6 kinderen.

1845-10-20
Jan Poolen, koopman te Hierden, koopt van de erven Aalt Lubbertsen Hop en Petertje Willems Luchtenburg, in leven echtelieden, de onverdeelde helft in een stuk hooiland, in het geheel groot drie en zeventig roeden en veertig ellen. Kadastraal bekend gemeente Nunspeet nummer 474 van Sectie H (genaamd Hulshorst).
Transcriptie bron

1846-07-30
Jan Jansen Poolen koopt voor “EEN DUIZEND TWEEHONDERD GULDEN” van Willem Lieman, schipper van beroep en vertegenwoordigd en gemachtigd door Jan Jansen Poolen junior, een “Nederlandsch gedekt tjalkschip genaamd de Twee Gebroeders (…) thans liggende ter reede voor de stad Harderwijk”.
Transcriptie bron

1846-11-19
Op verzoek van het bestuur van de kerk en pastorie te Elspeet en van de diaconie te Garderen houdt de heer Meester C.L. Vitringa, notaris te Nunspeet, een publieke verkoping van hakhout en bomen op stam. De veiling vindt plaats in herberg De Zwaan te Elspeet (gemeente Ermelo). Jan Poolen, koopman te Hierden onder Harderwijk, koopt van de kerk van Elspeet honderd bomen voor een bedrag van 30,00 gulden en honderdvijftig bomen van de pastorij te Elspeet voor 49,00 gulden.
NB: Het is niet duidelijk of deze Jan Poolen senior of junior is. Vader en zoon Jan Poolen waren allebei koopman.
Bron
Transcriptie bron

1846-12-24
Notaris C.L. Vitringa organiseert in “Het Wapen van Zutphen” te Harderwijk een veiling waarbij de nalatenschap van de Heer Wouter Lubbersen onder de hamer zal worden gebracht. Jan Jansen zet in op “Het Eerste Perceel” omvattende “een huis en erve met verdere gebouwen, tuin, brink en bouwland HET NIEUWE HUIS genaamd, gelegen aan den straatweg, zijnde volgens het kadaster in sectie B de nummers. 426, 427, 428, 429, 430 en 437”.

1847-01-07
Op donderdag de zevende januari van 1847 wordt in het zelfde etablissement de veiling van toeslag gehouden. Jan Jansen Poolen krijgt het hier boven genoemde “eerste perceel” in zijn geheel toegewezen voor de prijs van f. 3810,00.
Bron
Transcriptie bron

N.B. Deze, ooit zogenoemde “Bouwhof”, is gelegen aan de Zuiderzeestraatweg nr. 78 en ten behoeve van nazaten, in de loop van de tweede helft van de twintigste eeuw in tweeën gesplitst. In 2023 is het voorhuis overgegaan in handen van buitenstaanders.

1850-06-17
Overlijden Jan Jansen Poolen. gehuwd met Weimpje Jans.
Bron

1851-04-06
Overlijden Weimpje Jans. Weduwe van Jan Jansen Poolen.
Bron

1852-05-03
De kinderen van wijlen Jan Jansen Poolen en Weimpje Jans verdelen de nalatenschap – voor wat betreft de onroerende goederen- van hun ouders. De “huishouding, de boerderij, vee, gereedschappen, de kleederen, het goud en zilverwerken, contante penningen en de andere gerede goederen aan hun vader en moeder in het gemeen of aan de laatst gemelde afzonderlijk toebehoord hebbende”, hebben zij onderling “in den minne” verdeeld.
Transcriptie bron

HIERDEN 1850-2015. JAN JANSEN POOLEN jr. EN NAZATEN.

Gezin Jan Jansen Poolen (1810-1866) en Reintje Gerritsen (1815-1887).

1815-03-04
Geboorte Reintje Gerrits, dochter van Reint Gerrits en Petertje Jacobs. Extract uit het geboorteregister van de Burgerlijke Stand van de gemeente Harderwijk, uitgegeven ten behoeve van het a.s. huwelijk van Jan Jansen Poolen (*1810) en Reintje Gerrits.
Bron

1836-05-20
Jan Jansen Poolen (*1810) krijgt een certificaat van toestemming om te trouwen van “De Staatsraad, Gouverneur der Provincie Gelderland”. Jan staat sinds 1829 ingeschreven voor de Nationale Militie onder nummer 145 maar is tot heden niet opgeroepen.
Bron

1836-05-25
Concent tot het aangaan van een huwelijk wordt verleent aan Jan Jansen Poolen (*1810), schutter bij de 5e compagnie van het batailon in de gemeente Harderwijk.
Bron

1836-06-01
Jan Jansen Poolen (*1810) en Reintje Gerrits ondertekenen een acte van huwelijkse voorwaarden bij notaris Mr. Campegius Lambertus Vitringa op zijn kantoor te Harderwijk. Hierbij wordt o.a. bepaald dat de langstlevende echtgenoot (echtgenote) het vruchtgebruik van de gezamenlijke boedel krijgt. Bovendien wordt, geheel in de trant van de tijd, geregeld dat de “kleederen, linnen en lijfgoederen” van de overledene naar zijn of haar erfgenamen gaan. Dat wil zeggen dat de persoonlijke bezittingen niet naar de schoonfamilie gaan. Als tegenprestatie moeten deze erfgenamen de begrafenis en andere “doodskosten” betalen.
Bron

N.B. Saillant detail in de acte: Schulden die vóór het aangaan van het huwelijk gemaakt zijn vallen niet in de gezamenlijke boedel.

1836-06-05
Huwelijk Jan Jansen Poolen (*1810) en Reintje Gerrits.
Bron
Transcriptie bron

1836-09-09
Reintje baart een gezonde zoon ruim 3 maanden na de huwelijksdatum. In de ogen van de Hierdense mensen geen schande maar meer een praktisch gegeven: zo weet vader Jan Jansen Poolen dat het huwelijk vruchtbare kansen heeft. Het kind wordt genoemd naar zijn grootvader en draagt dus de familienaam Jan Poolen.

1838-10-10
Geboorte van Petertje Poolen.

1841-01-27
In het jonge gezinnetje van Reintje en Jan wordt een tweeling geboren maar tot groot verdriet blijken deze kinderen niet levensvatbaar te zijn. Zij sterven enkele uren na de geboorte en worden als levenloos aangegeven bij de Burgerlijke Stand.

1842-06-23
Geboorte van Wijmpje Poolen.

1846-11-03
Geboorte van Reint Poolen.

1850-04-28
Geboorte van Gerrit Poolen. Het jongetje leeft maar 8 maanden en het gezinnetje van Jan en Reintje moet op 3 januari 1851 al afscheid van het kindje nemen.

1852-03-15
Geboorte van Gerrit Poolen. Deze Gerrit leeft ook niet lang, hij overlijdt op 6 juni 1870. Hij heeft een hechte band met zijn ouders. Dit blijkt uit een op 1 januari 1865 in prachtig schoonschrift geschreven nieuwjaarswens voor zijn ouders.
Bron nieuwjaarswens
Transcriptie nieuwjaarswens

1855-03-17
Als laatste kind van Reintje en Jan wordt Hendrikje geboren. Reintje is dan veertig jaar en heeft haar vruchtbare jaren eer aan gedaan. De jonge Hendrikje (roepnaam Heintje) wordt ook niet oud. Zij overlijdt op 4 maart 1873.

1865-12-02
Jan Jansen Poolen *(1810) schenkt aan de gemeente Harderwijk “een pleintje groot 70 ellen gelegen in de Bruggestraat vóór een houtschuur aan denzelden toebehoorende”.
Bron

1866-03-03
Overlijden van Jan Jansen Poolen (*1810), echtgenoot van Reintje Gerrits.
Bron

1866-03-03
In het Over-Veluws Weekblad verschijnen enkele berichtjes betreffende het overlijden van De Heer J.J. Poolen, echtgenoot van R. Gerritsen. Bovendien verschijnt in diezelfde krant op 12 maart een verslag van de raadsvergadering van de gemeente Harderwijk waarin te lezen staat dat de voorzitter het overlijden van Raadslid J.J. Poolen bekent maakt. Hij huldigt hierbij de verdienste jegens de gemeente van het overleden raadslid.
Bron krantenbericht
Bron herdenking raadsvergadering

1874-08-25
Notaris Christiaan Termaat maakt een acte van schenking op ten huize van de weduwe van Jan Jansen Poolen, Reintje Gerritsen. Zij schenkt hierbij diverse percelen weiland- en landbouwgrond aan haar kinderen: 1e. Jan Jansen Poolen, houtkoper. 2e. Petertje Poolen zonder beroep en gehuwd met Teunis Hop Evertszoon, landbouwer. 3e. Wijmpje Poolen, zonder beroep en gehuwd met Wouter Wouters Janszoon, landbouwer. 4e. Reint Poolen, landbouwer.
Bron
Transcriptie bron

1876-12-16
Reintje Gerritsen, weduwe van Jan Jansen Poolen (1810-1866) geeft, als enige wettige erfgenaam van Reint Gerritsen, toestemming tot het doorhalen van een inschrijving in het hypotheekregister te Arnhem.
Bron

1880-07-29
De familie bezoekt notaris Hendrik Christiaan Termaat te Harderwijk om de boedelscheiding te regelen. Het gaat hier om de nalatenschap van Jan Jansen Poolen, de man van Reintje Gerritsen en de vader van hun – inmiddels volwassen – kinderen: Jan, Reint, Petertje en Wijmpje Poolen. Ook worden de nalatenschappen van de op jonge leeftijd overleden kinderen Gerrit en Hendrikje (roepnaam Heintje) geregeld. Een ingewikkelde akte waaruit blijkt dat deze familie veel bezittingen heeft. Van belang is dat het ouderlijk huis (in de akte nog steeds “Het Nieuwe Huis” genaamd), in bezit blijft van de weduwe Poolen-Gerritsen.
Bron

1887-09-10
Overlijden van Reintje Gerritsen, weduwe van Jan Jansen Poolen. Zij laat geen uiterste wil na.

1888-03-02
Nu moeder Reintje is overleden bezoeken de 4 kinderen notaris Meester Johan Friedrich Neeb om haar erfenis te verdelen. Het familiehuis aan de zuiderzeestraatweg met de omliggende percelen gaat naar zoon Reint Poolen.

N.B. De acte is opvraagbaar via e-mail. Zie ook voor de details de acte onder bronnen 1880-07-29.

HIERDEN VANAF 1867 TOT 1927

Jan Jansen Poolen en Reintje Gerritsen kregen 9 kinderen waaronder 3 meisjes en een tweeling. De tweeling heeft maar kort geleefd. De 2 jongens met de naam Gerrit kregen geen kinderen. Dus de 2 broers Jan en Reint zijn de enigen die de naam Poolen doorgeven. Hieronder volgt een overzicht van hun bezigheden in het Hierdense leven. De oudste zoon, Jan Poolen, wordt hierbij als generatie 3.1 aangemerkt en zoon Reint Poolen krijgt dan generatie 3.2 mee.

Generatie 3.1: Jan Poolen 09-09-1836 – 26-02-1905

1879-07-23

Jan Poolen (*1836) trouwt met Hendrikje Zeeboer (*1839-10-03). Het huwelijk wordt gesloten “zonder oprichten van huwelijkse voorwaarden”. Het houdt slechts elf jaar stand en blijft kinderloos.

1878-08-15

Overlijden van Hendrikje Zeeboer, echtgenote van Jan Poolen (*1836).

1879-02-27

Jan Poolen heeft opnieuw trouwplannen. Daarom wordt er een inventarislijst opgemaakt van “al de roerende goederen, gereede gelden, titels en papieren, in- en uitschulden en al het verder betrekking heeft tot den boedel in gemeenschap bezeten tussen den verzoeker en wijlen zijne echtgenoote Hendrikje Zeeboer, zomede de nalatenschap van laatst gemelde”.

1879-06-11

Bij notaris Hendrik Christiaan Termaat wordt nu de officiële akte van boedelscheiding gepasseerd.